Public domain · source ↗
Sapota (chiku) cultivation
సపోటా (చీకూ) సాగు
సపోటా (Manilkara zapota) ను ఉత్తర భారతదేశంలో చీకూ, దక్షిణంలో సపోటా అని పిలుస్తారు. Sapotaceae కుటుంబానికి చెందిన evergreen ఉష్ణమండల పండు చెట్టు. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్లో విస్తృతంగా సాగుచేస్తారు. పశ్చిమ భారత మైదానాల్లో ప్రధాన వాణిజ్య పండు పంటల్లో ఒకటి.
ముఖ్య లక్షణాలు
- శాస్త్రీయ నామం: Manilkara zapota
- మొక్క: evergreen చెట్టు, ముదిరితే 10-15 m; దీర్ఘజీవి (40 ఏళ్ల పైగా)
- వాతావరణం: వెచ్చని, humid నుండి sub-humid ఉష్ణమండలం; మోస్తరు కరువు, salinity తట్టుకుంటుంది
- నేల: మోస్తరు నుండి లోతైన loamy నేలలు, మంచి drainage
- దూరం: సాంప్రదాయ తోటల్లో 7-8 m; 5 x 5 m high-density layouts దిగుబడి పెంచినట్లు నివేదికలు
సాగు
సపోటాను ఖిర్ని (Manilkara hexandra) seedling rootstock మీద softwood grafting, approach grafting లేదా air-layering ద్వారా propagate చేస్తారు. 1 x 1 x 1 m గుంతలను topsoil, farmyard manure తో నింపి seedlings ను transplant చేస్తారు. డ్రిప్ ఇరిగేషన్, balanced fertigation, basin mulching విస్తృతంగా వాడుతున్నారు. ఏడాది పొడవునా కాస్తుంది; చాలా సాగు ప్రాంతాల్లో రెండు ప్రధాన harvest flushes ఉంటాయి.
రకాలు
భారతదేశంలో ప్రధాన వాణిజ్య cultivars:
- కాళీపట్టి: ప్రముఖ వాణిజ్య రకం; పరిశోధన పరిస్థితుల్లో చెట్టుకు సుమారు 32 kg దిగుబడి
- క్రికెట్ బాల్: గుండ్రని, పెద్ద పండ్లు, crisp గుజ్జు
- మురబ్బా: గుండ్రని, మధ్యస్థ-పెద్ద పండ్లు
- ఇతర ప్రాంతీయ selections: పాల, DHS-1, DHS-2 (వేర్వేరు SAUs విడుదల చేశాయి)
పురుగు, తెగుళ్ళు
ప్రధాన సమస్యలు bud-borer, fruit fly, mealybug, leaf-webber. Mealybug honeydew తో sooty mould వస్తుంది. Anthracnose, stem-end rot post-harvest నాణ్యతను దెబ్బతీస్తాయి.
వాడకం
సపోటాను ప్రధానంగా urban, peri-urban మార్కెట్ల ద్వారా తాజా table పండుగా అమ్ముతారు; కొంత భాగం pulp, juice, jam, dehydrated chips గా ప్రాసెస్ చేస్తారు. ICAR-IIHR బెంగళూరు, TNAU, రాష్ట్ర హార్టికల్చర్ universities package of practices, varietal సిఫార్సులు ప్రచురిస్తున్నాయి.
సంబంధిత పేజీలు
(ఈ bundle group లో దగ్గరి sibling entries లేవు.)
మూలాలు
- Sapota Varieties. National Horticulture Board.
- Sapota varieties. TNAU Agritech Portal.