Photo: No machine-readable author provided. Fk assumed (based on copyright claims). · CC BY 2.5 · source ↗
(రాగి అగ్గి తెగులు ఫోటో)
Finger millet blast (Pyricularia grisea)
రాగి అగ్గి తెగులు (Pyricularia grisea)
అగ్గి తెగులు — Pyricularia grisea (= Magnaporthe grisea) ఫంగస్ వల్ల — భారతదేశంలో రాగికి (Finger Millet Ragi Cultivation) అతి ముఖ్యమైన తెగులు. ఇదే species complex వరిలో అగ్గి తెగులును, వేరే గడ్డి జాతుల్లో అగ్గి తెగులును కలిగిస్తుంది, కానీ రాగి పాథోటైప్ హోస్ట్కు ప్రత్యేకం. వర్షపు, మబ్బుల సీజన్లో రెసిస్టెన్స్ లేని పొలంలో 20-80% దిగుబడిని నాశనం చేయవచ్చు.
లక్షణాలు
ఎక్స్టెన్షన్ పాథాలజిస్టులు మూడు రకాలుగా చెబుతారు:
- ఆకు అగ్గి (Leaf blast) — ఆకులపై spindle-shaped లక్షణాలు, మధ్యలో బూడిద-తెలుపు, అంచు బ్రౌన్. లక్షణాలు పెరిగి కలిసిపోయి ఆకు ఎండిపోతుంది.
- మెడ అగ్గి (Neck blast) — కంకి బయటకు వచ్చే peduncle node వద్ద నలుపు-బ్రౌన్ నెక్రోసిస్. మెడ తరచూ విరిగిపోయి chaffy heads, తీవ్ర దిగుబడి నష్టం.
- వేళ్ళ అగ్గి (Finger blast) — కంకిలోని ఒక్కో వేలుపై necrotic లక్షణాలు, ఆ భాగం బూడిద రంగుకు మారి గింజ నిండకుండా పోతుంది. ఒక్క వేలు లేదా మొత్తం కంకి కూడా పోవచ్చు.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఫంగస్ సీజన్ల మధ్యలో పంట అవశేషాలపై, విత్తనంలో, collateral గడ్డి హోస్ట్లపై బతుకుతుంది. Conidia గాలి, నీటి తుంపర ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. ఎక్కువ సమయం ఆకు తడిగా ఉండడం, చల్లటి రాత్రులు, పగలు 24-28 degC, ఎక్కువ తేమ — ఆగస్టు చివర-సెప్టెంబర్ సమయంలో దక్షిణ ద్వీపకల్ప భారతంలో రాగి కంకి వచ్చే దశలో సాధారణం.
నష్టం
మెడ, వేళ్ళ అగ్గి నేరుగా గింజ నష్టం; ఆకు అగ్గి photosynthetic area తగ్గించడం ద్వారా దోహదపడుతుంది. AICRP-SM ట్రయల్స్, IIMR సర్వేల ప్రకారం చాలా సంవత్సరాల్లో 10-30% దిగుబడి నష్టం; మహమ్మారి సంవత్సరాల్లో 60% పైగా — ముఖ్యంగా రెసిస్టెన్స్ లేని local landraces పై.
నియంత్రణ
ICAR-IIMR, AICRP-SM సిఫార్సు చేసిన ఇంటిగ్రేటెడ్ నియంత్రణ:
- రెసిస్టెంట్ రకాలు — GPU-28, GPU-66, GPU-67, VR-708, ML-365, ఇటీవలి AICRP రకాలు మంచి field resistance చూపిస్తాయి.
- విత్తన శుద్ధి — Trichoderma viride 4 g/kg విత్తనం, లేదా carbendazim 2 g/kg విత్తనం.
- సాగు — అవశేషాలను నేలలో పూడ్చేలా దున్నడం; సమతుల్యమైన N (ఎక్కువ urea వేయవద్దు — కణజాలం మృదువు అవుతుంది); సరైన సమయంలో విత్తడం.
- పిచికారీ — tricyclazole 0.06% (75 WP 0.6 g/L) లేదా carbendazim 0.1% — మెడ వచ్చే దశలో మొదటి స్ప్రే, 10-15 రోజులకు రెండో స్ప్రే. Hexaconazole, propiconazole కూడా వాడవచ్చు.
- బయోలాజికల్ — Pseudomonas fluorescens talc formulation 10 g/L foliar spray IIMR ట్రయల్స్లో మంచి ఫలితం ఇచ్చింది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Finger Millet Ragi Cultivation, Tikka Leaf Spot Groundnut, Pearl Millet Bajra Sajja Cultivation.
మూలాలు
- Finger Millet Blast — fact sheet. ICAR-Indian Institute of Millets Research, Hyderabad.
- AICRP on Small Millets — pathology recommendations. UAS Bengaluru.
- Management of finger-millet blast. Indian Phytopathological Society.