Photo: Internet Archive Book Images · No restrictions · source ↗
(భారత పత్తి జోన్లు ఫోటో)
.jpg){kind=link}
Cotton growing zones of India: north, central, south
భారత పత్తి సాగు జోన్లు — ఉత్తర, మధ్య, దక్షిణ
ICAR-CICR, AICRP-Cotton — భారత పత్తి బెల్ట్ను మూడు agro-climatic జోన్లుగా (ఉత్తర, మధ్య, దక్షిణ) వర్గీకరిస్తాయి — variety సిఫార్సు, package-of-practice develop చేయడం, పురుగు forecasting, procurement coordination కోసం. మట్టి రకం, వర్షపాతం, విత్తే window, ప్రధాన పురుగు, తెగుళ్ళ ఒత్తిడి, fibre staple length, irrigation మోతాదు — వీటిలో జోన్లు తేడాగా ఉంటాయి.
ఉత్తర జోన్
రాష్ట్రాలు: పంజాబ్, హర్యానా, ఉత్తర, పశ్చిమ రాజస్థాన్, వాయవ్య ఉత్తర ప్రదేశ్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు. విస్తీర్ణం దాదాపు 1.4-1.6 మిలియన్ హెక్టారు.
- మట్టి: alluvial, deep loamy, ఎక్కువగా tubewell, canal irrigation
- వాతావరణం: తక్కువ monsoon వర్షపాతం (300-500 మిమీ), high summer ఉష్ణోగ్రతలు, short cotton season — ఏప్రిల్-మే విత్తడం, సెప్టెంబర్-నవంబర్ picking
- పంట రకం: ఎక్కువగా long-staple G. hirsutum Bt హైబ్రిడ్లు; CLCuV-prone ప్రాంతాల్లో దేశీ G. arboreum
- ప్రధాన సమస్యలు: తెల్లదోమ ద్వారా వ్యాపించే cotton leaf curl virus (Cotton Cotton Leaf Curl Virus Clcuv), రసం పీల్చే పురుగుల కాంప్లెక్స్, నీటి కొరత
మధ్య జోన్
రాష్ట్రాలు: మహారాష్ట్ర (విదర్భ, మరాఠ్వాడ, ఖాందేశ్), గుజరాత్ (సౌరాష్ట్ర, ఉత్తర గుజరాత్), మధ్య ప్రదేశ్ (నిమర్). విస్తీర్ణం దాదాపు 7.5-8.0 మిలియన్ హెక్టారు — అతిపెద్ద జోన్.
- మట్టి: shallow నుండి medium నల్ల రేగడి (Vertisols); గుజరాత్లో కొంత alluvial. ఎక్కువగా వర్షాధార (60-80%)
- వాతావరణం: 600-1100 మిమీ monsoon వర్షపాతం, జూన్ (ఖరీఫ్ ప్రారంభం) విత్తడం, అక్టోబర్-ఫిబ్రవరి picking
- పంట రకం: medium-long staple Bt G. hirsutum హైబ్రిడ్లు dominant; సౌరాష్ట్రలో G. herbaceum (Wagad పత్తి)
- ప్రధాన సమస్యలు: పింక్ బోల్వార్మ్ Bt-resistance (Cotton American Vs Desi Vs Egyptian జాతుల context కోసం), అస్థిర వర్షపాతం, కొన్ని జిల్లాల్లో fusarium తెగులు (Cotton Fusarium Wilt Resistance)
దక్షిణ జోన్
రాష్ట్రాలు: తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు. విస్తీర్ణం దాదాపు 3.0-3.5 మిలియన్ హెక్టారు.
- మట్టి: ఎర్రమట్టి sandy loams, నల్ల రేగడి (Vertisols), alluvial — mix. వర్షాధార, నీటిపారుదల రెండూ
- వాతావరణం: 600-1100 మిమీ వర్షపాతం (కొన్ని ప్రాంతాలకు ఈశాన్య monsoon contribution కూడా), జూన్-ఆగస్టు విత్తడం, నవంబర్-మార్చి picking
- పంట రకం: medium-staple Bt హైబ్రిడ్లు; కర్ణాటక, తమిళనాడులో extra-long-staple G. barbadense DCH-32 (High Density Planting System Cotton)
- ప్రధాన సమస్యలు: పింక్ బోల్వార్మ్, రసం పీల్చే పురుగుల కాంప్లెక్స్, మీలీబగ్, picking కూలీల లభ్యత తగ్గడం
జోన్ సిస్టమ్ ఎందుకు ముఖ్యం
ఈ framework — ఇవి నిర్ణయిస్తుంది:
- Variety release: AICRP-Cotton trials ప్రతి జోన్కు విడిగా; రకాలు ప్రత్యేక జోన్లకు నోటిఫై అవుతాయి
- Package of practice: spacing, విత్తే window, irrigation schedule, IPM క్యాలెండర్ — జోన్ ప్రకారం వేరుగా ఉంటాయి
- పురుగు surveillance: ICAR-CICR పురుగు-forecasting nodes జోన్-specific; పింక్ బోల్వార్మ్ pheromone monitoring — regional గా calibrate చేస్తారు
- MSP, procurement: CCI procurement infrastructure (Cotton Cci Msp Procurement National) — జోన్ ప్రకారం organised, శాఖా కార్యాలయాలు సిర్సా (ఉత్తర), నాగపూర్ (మధ్య), హైదరాబాద్/గుంటూరు/బెంగుళూరు (దక్షిణ)
సంబంధిత పేజీలు
Cotton American Vs Desi Vs Egyptian, Cotton Cotton Leaf Curl Virus Clcuv, Cotton Cci Msp Procurement National, High Density Planting System Cotton, Cotton Fusarium Wilt Resistance కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Cotton crop zones. ICAR-CICR.
- AICRP Cotton zonal coordination. ICAR All-India Coordinated Research Project on Cotton.
- Cotton statistics by zone. Cotton Corporation of India.