Photo: Unknown artist. Photographed by Ranbir Singh. · Public domain · source ↗
Cold-pressed ghani oil value addition
కోల్డ్-ప్రెస్డ్ ఘాణీ నూనె వాల్యూ-యాడిషన్
కోల్డ్-ప్రెస్డ్ ఘాణీ నూనె — కచ్చి ఘాణీ నూనె అని కూడా అంటారు — తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద చెక్క లేదా రాతి ఘాణీలో నెమ్మదిగా యాంత్రికంగా మెదిపి తీసిన తినే నూనె. ఇందులో వేడికి సున్నితంగా ఉండే రుచి, పోషక సమ్మేళనాలు చెడవు. వేరుశనగ, నువ్వులు, ఆవాలు, పొద్దుతిరుగుడు, కుసుమ లేదా కొబ్బరి విత్తనాన్ని ఈ పద్ధతిలో రిఫైన్డ్ నూనె కంటే ఎక్కువ ధరకు అమ్మే ప్రీమియం రిటైల్ ఉత్పత్తిగా మారుస్తారు.
సూత్రం
సాధారణ వాణిజ్య నూనె తీయడంలో సాల్వెంట్ (హెక్సేన్) తర్వాత 200 డిగ్రీల సెల్సియస్ పైన రిఫైనింగ్ చేస్తారు. దీనివల్ల ఫ్రీ ఫ్యాటీ ఆసిడ్లు, ఫాస్ఫోలిపిడ్లు, పిగ్మెంట్లు, ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాలు తీసివేస్తారు — షెల్ఫ్లో నిలిచే న్యూట్రల్ నూనె కోసం. కోల్డ్ ప్రెస్సింగ్లో నూనె తీసే ఉష్ణోగ్రత 60 డిగ్రీల సెల్సియస్లోపు ఉంచుతారు — దీనివల్ల వేడికి సున్నితమైన పోషకాలు, ఫ్రీ ఫ్యాటీ ఆసిడ్లు, సహజ ఆరోమాటిక్లు, ఆవ నూనెలో ఘాటు కలిగించే అలైల్ ఐసోథియోసయనేట్ చెడకుండా ఉంటాయి. ట్రేడ్-ఆఫ్ ఏంటంటే విత్తనం ఒక్క kgకి తక్కువ నూనె వస్తుంది కానీ వేరే-రకం ఉత్పత్తి అవుతుంది.
అమలు
ఘాణీ చెక్క (కొల్హు) లేదా రాతిది అయి ఉండొచ్చు, చేత్తో, ఎద్దుతో నడిపేది లేదా ఘర్షణతో వేడెక్కకుండా తక్కువ rpm వద్ద మోటార్తో నడిపేది. KVIC వుడ్-ప్రెస్ ఆయిల్ స్కీము గ్రామ స్థాయిలో ఆయిల్ ఘాణీ యూనిట్లకు ఆర్థిక సహాయం ఇచ్చి సాంప్రదాయ ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాన్ని పునరుద్ధరిస్తోంది. ఔట్పుట్ సాధారణంగా రిఫైన్ చేయకుండానే అమ్ముతారు; మడ్డి సెటిల్ చేయడం, ప్రాథమిక ఫిల్టరేషన్ మాత్రమే చేస్తారు.
భద్రత, రెగ్యులేటరీ
FSSAI ఫుడ్ ప్రాడక్ట్ స్టాండర్డ్స్ ఛాప్టర్ 2 ఫ్యాట్లు, నూనెలను నియంత్రిస్తుంది. కచ్చి ఘాణీ అని లేబుల్ చేసిన ఆవ నూనెలో సహజ అలైల్ ఐసోథియోసయనేట్ బరువు ప్రకారం కనీసం 0.20 శాతం ఉండాలి; తక్కువగా ఉంటే కచ్చి ఘాణీ క్లెయిమ్ చెల్లదు. ఇతర కోల్డ్-ప్రెస్డ్ నూనెలు అదే ఛాప్టర్ కింద ఫ్రీ ఫ్యాటీ ఆసిడ్, పెరాక్సైడ్ విలువ, కల్తీ పరిమితులపై నియంత్రణలో ఉంటాయి. లేబులింగ్ అవసరాలు పంట మూలం, నూనె తీసే పద్ధతిని వెల్లడిస్తూ సాధారణ తినే నూనె ఫ్రేమ్వర్క్ను అనుసరిస్తాయి.
వాడకం
ఈ ఫార్మాట్ నగర ప్రీమియం మార్కెట్ల దగ్గర ఉన్న నూనెగింజ పెంచే రైతులకు సరిపోతుంది; ఆర్గానిక్, నేచురల్-ఫుడ్స్ రిటైల్ ఛానల్తో సరిపోతుంది. FPOలు, SHGలు కామన్-ఫెసిలిటీ ఘాణీ యూనిట్లు నడుపుతూ ప్రాసెసింగ్ మార్జిన్ను ఉత్పత్తిదారు బృందంలోనే ఉంచుకోవడానికి ఈ మోడల్ను తీసుకున్నాయి.
పరిమితులు
సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్షన్ కంటే 15-25 శాతం తక్కువ నూనె వస్తుంది. ఫ్రీ ఫ్యాటీ ఆసిడ్లు, పిగ్మెంట్లు త్వరగా చెడిపోవడంతో కోల్డ్-ప్రెస్డ్ నూనె షెల్ఫ్ లైఫ్ తక్కువ — చిన్న ప్యాక్ సైజులు, వేగంగా ఇన్వెంటరీ టర్నోవర్ అవసరం. ల్యాబ్ టెస్టింగ్ లేకుండా నాణ్యత క్లెయిమ్లను ధృవీకరించడం కష్టం, ఇది నకిలీ రిస్క్కి దారితీస్తుంది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Organic Vegetable Marketing, Buyback Contract Risk.
మూలాలు
- FSSAI Food Product Standards, Chapter 2 - Fats, Oils and Fat Emulsions. Food Safety and Standards Authority of India.