సమాచారానికి వెళ్లండి

Guava wilt — wilted tree with yellowing leaves Photo: placeholder pending image-fill pass (జామ తోటలో wilt — పసుపు ఆకులు, ఎండిన చెట్టు)

Guava wilt (Fusarium / Nattrassia / Gliocladium complex)

జామ wilt తెగులు (Fusarium / Nattrassia / Gliocladium కాంప్లెక్స్)

జామ wilt — Psidium guajava యొక్క soil-borne తెగుళ్ళ complex. ఇండో-గంగా మైదానంలో జామ సాగుకు అతి ముఖ్యమైన biotic అడ్డంకి ఇదే. ఒక్క fungus కాదు — Fusarium oxysporum f. sp. psidii, Nattrassia mangiferae (= Neoscytalidium dimidiatum), Gliocladium roseum, Macrophomina phaseolina — ఈ నేల fungi consortium గా కలిసి పనిచేస్తాయి. ప్రాంతం, season బట్టి composition మారుతుంది. మొదటిసారి 1935లో అలహాబాద్ (Prayagraj) వద్ద record అయ్యింది; ఇప్పుడు UP, బీహార్, MP, పంజాబ్, హర్యానా జామ belts లో endemic.

గుర్తింపు, లక్షణాలు

మొదటి కనిపించే లక్షణం — unilateral chlorosis: ఒక్కటి లేదా రెండు branches ఆకులు పసుపు రంగుకు మారి, droop అయి, ఎండిపోతాయి; మిగతా canopy పచ్చగా ఉంటుంది. 4-8 వారాలలో wilt మొత్తం చెట్టుకు extend అవుతుంది; ఆకులు attached గా ఉండి brown రంగుకు మారతాయి ("flag" symptom). Affected branches పై పండ్లు size కావు, చిన్నగా, గట్టిగా ఉంటాయి. Below ground — fine feeder roots నల్లగా అయి slough అవుతాయి; main roots, lower trunk yoke cross-section — wood brown discolouration, vascular browning, తరచుగా sour fermenting వాసన చూపిస్తుంది. Heavy black soils లో monsoon waterlogging తర్వాత established trees లో — 15 రోజుల్లో sudden total wilt typical; తేలికైన నేలల్లో — season అంతా gradual decline typical.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

తెగుళ్ళ complex — chlamydospores, mycelium గా నేలలో, crop residue లో అనేక ఏళ్లు survive అవుతుంది. Feeder roots, root collar పై wounds ద్వారా infection జరుగుతుంది — waterlogging, nematode damage (root-knot, Meloidogyne incognita), implement injury తర్వాత. Fungi xylem ను colonise చేసి water transport ను block చేస్తాయి. Heavy, poorly drained soils, pH 6.5 కంటే తక్కువ, rest period లేకుండా పాత జామ తోటలో replanting — disease severity పెంచుతాయి. తోటలో spread — infected నారు, నీటి, contaminated implements ద్వారా; long-distance spread దాదాపు పూర్తిగా nursery stock ద్వారా.

నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం

జామ wilt — established orchard లో సంవత్సరానికి 5-15% చెట్లను చంపుతుంది. అలహాబాద్, లక్నో, సహారన్‌పూర్, Sangli, కృష్ణా డెల్టా లో పూర్తి తోటలే abandon అయ్యాయి. Replanting failure — secondary loss: wilt-affected సైట్‌లో 5-7 ఏళ్ళ rest లేకుండా జామ replant చేస్తే recurrence ఖచ్చితం. UP నుండి MP, బీహార్, AP లోకి జామ ఉత్పత్తి క్రమంగా shift కావడానికి principal driver ఇదే.

నియంత్రణ

Established wilt కు curative chemical treatment లేదు. ICAR-CISH Lucknow, IIHR — integrated management సిఫార్సు చేస్తాయి:

  • ఆరోగ్యకరమైన నారు: indexed mother trees, disease-free media వాడే accredited nurseries నుండి budded/layered plants తీసుకోవాలి.
  • తట్టుకునే rootstocks, selections: Chinese guava (Psidium friedrichsthalianum), P. molle field tolerance చూపిస్తాయి — CISH వద్ద rootstocks గా వాడుతున్నారు; scion selections లో Lalit, Shweta, Allahabad Safeda Selection-49 — susceptible Sardar (Lucknow-49), L-49 తో పోలిస్తే field tolerance.
  • సాంస్కృతిక: wilt-affected సైట్‌లో 5-7 ఏళ్ళు జామ replant చేయకూడదు; non-host crops (cereals, legumes) తో rotation. తోట drainage maintain చేయాలి, basin flooding avoid చేయాలి; ring-trench irrigation collar-zone waterlogging తగ్గిస్తుంది. చెట్టుకు సంవత్సరానికి 10 kg well-rotted FYM + 1 kg వేప పిండి — antagonistic microflora build చేయడానికి.
  • జీవ నియంత్రణ: సంవత్సరానికి రెండుసార్లు (flowering ముందు, harvest తర్వాత) Trichoderma harzianum లేదా T. viride (FYM లో enriched 5 kg/ha), Pseudomonas fluorescens (2 kg/ha) — root zone లో drench.
  • రసాయన: మొదటి లక్షణాలు కనిపించగానే carbendazim 0.1% + copper oxychloride 0.3% drench (వయసు బట్టి చెట్టుకు 5-10 L), 30 రోజుల తర్వాత repeat. తీవ్రంగా affected చెట్లను తీసివేసి కాల్చడం inoculum తగ్గిస్తుంది.

Pruning (Guava Pruning Cycle) ద్వారా sucker control, basin sanitation — latent infections ను trigger చేసే auxiliary stress ను తగ్గిస్తాయి.

సంబంధిత పేజీలు

Guava Allahabad Safeda, Guava Arka Kiran Iihr, Guava Pruning Cycle కూడా చూడండి.

మూలాలు

  1. Guava wilt. ICAR-Central Institute for Subtropical Horticulture, Lucknow.
  2. Guava wilt management. National Horticulture Board.
  3. Guava Cultivation Package. ICAR-Indian Institute of Horticultural Research.