Photo: Ganesh Mohan T · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(గోధుమ జాతులు — aestivum, durum, dicoccum ఫోటో)
Wheat species — aestivum vs durum vs dicoccum
గోధుమ జాతులు — aestivum, durum, dicoccum
భారతదేశంలో గోధుమ ఒక్క జాతి కాదు — మూడు జాతులు. ఒక్కో జాతికి chromosome count, end-use, పెరిగే ప్రాంతం వేరు వేరు. ఈ తేడాలు తెలుసుకుంటే రైతుకు తన నేల, irrigation, market కి సరిపోయే రకాన్ని ఎంచుకోవడం సులభం.
Triticum aestivum — bread wheat
Hexaploid (2n=42), భారతదేశంలో dominant species — మొత్తం wheat area లో దాదాపు 95 శాతం. Aestivum soft to medium-hard గింజ ఇస్తుంది; chapati, bread కి బాగుంటుంది. దాదాపు IIWBR/IARI/PAU flagship releases అన్నీ (HD 2967, HD 3086, DBW 222, DBW 303, PBW 725, PBW 1 Zn, HD 3226, WB 02) bread wheat. NWPZ (పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ UP, రాజస్థాన్), NEPZ (తూర్పు UP, బీహార్, ఝార్ఖండ్, WB, ఒడిశా), CZ (MP, గుజరాత్, రాజస్థాన్), PZ (మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక) లో సాగు అవుతుంది. 4-6 irrigations అవసరం; అక్టోబర్-నవంబర్లో విత్తనం, మార్చ్-ఏప్రిల్లో harvest.
Triticum durum — macaroni / pasta wheat
Tetraploid (2n=28), భారత wheat area లో దాదాపు 4 శాతం; ముఖ్యంగా మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్, రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర లో restricted irrigation కింద. Durum hard, amber, vitreous గింజ ఇస్తుంది — semolina (రవ్వ), pasta, porridge కి ideal; chapati కి సరిపోదు — gluten quality వేరు. ICAR-IIWBR కర్నాల్ రకాలు: HI 8759 (Pusa Tejas), HI 8663 (Pusa Anmol), HI 8737 (Pusa Anmol), MPO 1215, MPO 1255. Durum heat ను aestivum కంటే బాగా తట్టుకుంటుంది; central India లో post-anthesis temperatures త్వరగా పెరిగే చోట సరిపోతుంది.
Triticum dicoccum — emmer / khapli wheat
Tetraploid (2n=28), ancient hulled wheat; భారత area లో 1 శాతం కంటే తక్కువ. Dicoccum — మరాఠీలో khapli, English లో emmer — ప్రధానంగా మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తమిళనాడు, MP లో rainfed/limited-irrigation conditions కింద సాగు అవుతుంది. Modern releases: DDK 1025, DDK 1029 (UAS Dharwad). దిగుబడి తక్కువ; కానీ glycaemic index తక్కువ — diabetic-friendly diet కోసం premium ధర వస్తుంది. Mandi లో bread wheat Rs 22-25/kg ఉంటే khapli Rs 80-120/kg వరకు అమ్ముతారు.
ఎలా ఎంచుకోవాలి
- Assured irrigation + chapati/bread market: aestivum
- Limited irrigation + central India + semolina market: durum
- Rainfed + premium health-food market + small scale: dicoccum
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Wheat crop in Telangana, HD 2967, HD 3086 Pusa Gautami, Conservation agriculture in rice-wheat.
మూలాలు
- Compendium of Wheat Varieties Notified in India. ICAR-IIWBR Karnal.
- Wheat species in India. ICAR-IIWBR Karnal.