Photo: Natalieisner · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(Sunflower necrosis తెగులు)
Sunflower necrosis disease (Tobacco streak virus)
Sunflower necrosis తెగులు (Tobacco streak virus)
Sunflower necrosis disease (SND) ను Tobacco streak virus (TSV, genus Ilarvirus) కలిగిస్తుంది; ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తెలంగాణ sunflower belts లో episodic, పెద్ద ఎత్తున దిగుబడి నష్టానికి కారణం. ICAR-IIOR (హైదరాబాదు), UAS ధార్వాడ్ 1990ల చివరి నుండి దీన్ని document చేస్తున్నాయి. Epidemic seasons లో పూర్తి పొలాన్ని flatten చేయగలదు - కారణం thrips పక్కనున్న కలుపులు, పంట hosts నుండి virus ను తీసుకువస్తాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
ప్రారంభ లక్షణాలు విత్తనం వేసిన 25-40 రోజులకు చిన్న ముదురు-గోధుమ necrotic spots, streaks గా చిన్న ఆకులు, petioles మీద కనిపిస్తాయి. తెగులు ముదిరితే necrosis కాండం, petiole ల వెంట విస్తరిస్తుంది; పెరుగుదల point చనిపోతుంది; "stem girdling" వలన మొక్క పైభాగం వంగిపోతుంది. Infected మొక్కల మీద తయారయ్యే heads disfigured గా ఉంటాయి - twisted ray florets, పాక్షికంగా filled seed, sunken, నలుపు back. మొలక దశలో infect అయిన మొక్కలు head తయారవ్వకుండానే చనిపోతాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ virus host range విస్తృతం - sunflower (అత్యధిక-impact host), వేరుశెనగ, పత్తి, సోయా, marigold, Parthenium, Ageratum, చాలా కలుపు మొక్కలు. Transmission తామరపురుగు (Frankliniella schultzei, Scirtothrips dorsalis, Thrips palmi) ద్వారా జరుగుతుంది - infected మొక్కల పూరేణువు నుండి virus ను తీసుకుని susceptible మొక్కల్లోకి feed చేస్తూ inoculate చేస్తాయి. Sap ద్వారా mechanical transmission కూడా సాధ్యం. గట్ల మీద, పొలం margin లో పెరిగే Parthenium, Ageratum ప్రధాన reservoir.
నష్టం
Epidemic సంవత్సరాల్లో ICAR-IIOR దక్షిణ కర్ణాటక, అనంతపురం, కర్నూలు, మహబూబ్నగర్ sunflower పొలాల్లో 30-90% incidence record చేసింది; దిగుబడి నష్టం 30% నుండి total field loss వరకు. 1990ల చివరి, 2000ల ప్రారంభంలో కర్ణాటక sunflower area ను ఈ తెగులు దెబ్బ తీసింది - ప్రాంతంలో sunflower acreage long-term decline కు దోహదపడింది.
నియంత్రణ
- తట్టుకునే రకాలు: జనాదరణ hybrid లు - KBSH-44 (Kbsh 44 Sunflower), MSFH-17 (Msfh 17 Sunflower) - susceptible. ICAR-IIOR DRSF 113, RHA-272, ARM 243 field tolerance report.
- Weed sanitation: గట్లు, చుట్టుపక్కల Parthenium, Ageratum, Chrozophora aggressive గా తీసేయడం అన్ని సాంస్కృతిక intervention ల్లో అత్యధికం effective.
- విత్తనం వేసే సమయం: తామరపురుగు peak population తో coincide అయ్యే late-kharif sowing తప్పించండి; ఒక గ్రామంలో sync గా విత్తనం వేస్తే thrips పాత పొలాల నుండి చిన్న పొలాలకు మారవు.
- Border crops, barriers: పొలం చుట్టూ 2-3 rows మొక్కజొన్న లేదా జొన్న border thrips ingress తగ్గిస్తుంది; sunflower ను కంది లేదా మొక్కజొన్నతో intercrop చేస్తే incidence తగ్గుతుంది.
- Thrips management: ఎకరానికి 10-15 blue sticky traps; 20, 35 DAS లో imidacloprid 17.8 SL (0.3 ml/L) లేదా thiamethoxam 25 WG (0.2 g/L) spray vector population తగ్గిస్తాయి. మొదటి 30 రోజుల్లో infected మొక్కలను rogue out చేయండి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: KBSH-44, MSFH-17, Sunflower crop.
మూలాలు
- Sunflower necrosis disease. ICAR-IIOR, Hyderabad.
- Sunflower necrosis - epidemiology and management. UAS Dharwad.