Photo: Bhaskaranaidu · CC BY-SA 3.0 · source ↗
(పత్తి పంట ఫోటో)
Refuge-in-bag (RIB) for Bt cotton
Bt పత్తికి Refuge-in-bag (RIB)
Refuge-in-bag (RIB) అనేది insect-resistance-management వ్యూహం. ఇందులో ప్రతి commercial Bt పత్తి విత్తన ప్యాకెట్లోనే non-Bt పత్తి విత్తనాన్ని ముందుగా mix చేస్తారు. ఈ విధానం వల్ల — Bt-exposed జనాభాతో పాటు susceptible మొగ్గలు కూడా వస్తాయి, అవి Bt పంటలో మిగిలిన resistant individuals తో mate అవుతాయి, తదుపరి తరంలో resistance alleles dilute అవుతాయి. దీంతో bollworm జనాభాల్లో Bt resistance ఏర్పడే వేగం తగ్గుతుంది.
సూత్రం
Insect-resistance-management సిద్ధాంతం ప్రకారం — non-Bt host plants ఉన్న "refuge" ను నిర్వహిస్తే, ఒక Bt టాక్సిన్కు పురుగు resistance పెంచుకునే వేగాన్ని తగ్గించొచ్చు. refuge నుండి వచ్చిన susceptible పురుగులు Bt పంటలో మిగిలిన rare resistant survivors తో mate అవుతాయి; resistance recessive గా ఉంటే — అలాంటి mating నుండి వచ్చిన పిల్లలు ఎక్కువగా heterozygous గా ఉంటాయి, Bt టాక్సిన్ ఇంకా వాటిని అదుపు చేయగలదు.
అమలు
Genetic Engineering Appraisal Committee (GEAC) మొదట్లో structured perimeter refuge తప్పనిసరి చేసింది — సాధారణంగా Bt బ్లాక్ చుట్టూ 5 non-Bt పంక్తులు లేదా విత్తే area లో 20%, ప్రతి 450 g Bt packet తో పాటు ఒక ప్రత్యేక 120 g non-Bt packet. కానీ compliance చాలా తక్కువగా ఉంది: రైతులు refuge కోసం designate చేసిన area తో సహా అన్ని చోట్ల Bt విత్తనాన్నే వేసేవారు.
ప్రతి Bt విత్తన ప్యాకెట్లోనే 5-10% non-Bt విత్తనం mix చేయడంతో — refuge planting ఆటోమేటిక్ గా జరిగేలా RIB structured refuge ను replace చేసింది. ఈ విధానాన్ని 2016 లో ఆమోదించారు, 2020 నుండి commercial గా roll out చేశారు.
వాడకం
ఇప్పుడు భారత్లో అమ్మే కొత్త Bt పత్తి విత్తన ప్యాకెట్లకు RIB default. ICAR-CICR ఇంటిగ్రేటెడ్ ప్యాకేజీలోని ఇతర అంశాలతో — సరైన సమయంలో విత్తడం (Cotton Delayed Sowing Ipm), pheromone మానిటరింగ్, పొలం పరిశుభ్రత — ఇది పూరకంగా పనిచేస్తుంది.
పరిమితులు
Refuge policy ఉన్నప్పటికీ Pink Bollworm 2009 ప్రాంతంలో Cry1Ac కు, 2015 ప్రాంతంలో Bt Cotton Bg Ii (Cry1Ac+Cry2Ab) stack కు field resistance ఏర్పరచుకుంది. దీనికి కారణాలు — అసలు structured-refuge నిబంధనలో పేలవమైన compliance; ఈ పురుగు అంతర్గత జీవశాస్త్రం (adult dispersal తక్కువ, host range narrow, late-stage feeding కాయల్లోపలే ఉండడంతో susceptible మొగ్గలు mating కు తక్కువగా expose అవుతాయి); heterogeneous పొలాల్లో RIB blends యొక్క అసమాన performance.
సంబంధిత పేజీలు
Bt Cotton Bg Ii, Pink Bollworm, Cotton Delayed Sowing Ipm కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Refuge in bag for Bt cotton. Current Science.
- SWOT analysis of refuge-in-bag for Bt-cotton in India. ResearchGate.