Photo: Magda Ehlers · Pexels License · source ↗
(ఫెరమోన్ ట్రాప్ ఫోటో)
Pheromone traps for lepidopteran monitoring
లెపిడాప్టెరా పురుగుల పర్యవేక్షణకు ఫెరమోన్ ట్రాప్లు
ఫెరమోన్ ట్రాప్లు అంటే ఫనెల్, డెల్టా లేదా వాటర్-పాన్ ట్రాప్ల లోపల సింథటిక్ ఆడ సెక్స్-ఫెరమోన్ ల్యూర్లు పెట్టి, లక్ష్యంగా ఉన్న లెపిడాప్టెరా పురుగుల మగ చిమ్మటలను ఆకర్షించి పట్టుకునే జాతి-నిర్దిష్ట పర్యవేక్షణ పరికరాలు. వీటి ప్రధాన పని ఆర్థిక ముప్పు స్థాయి దాటిన వెంటనే హెచ్చరిక ఇవ్వడం. ఎక్కువ సాంద్రతలో మాస్ ట్రాపింగ్ కూడా చేయవచ్చు.
సూత్రం
చాలా లెపిడాప్టెరా జాతుల ఆడ చిమ్మటలు తమ జాతికి మాత్రమే ప్రత్యేకమైన సెక్స్ ఫెరమోన్లను విడుదల చేస్తాయి, మగ చిమ్మటలు చాలా తక్కువ గాఢతలోనే వీటిని పసిగట్టగలవు. ఈ ఫెరమోన్ల సింథటిక్ నకిలీలను రబ్బరు సెప్టా ల్యూర్ల్లో ప్యాక్ చేసి, తప్పించుకోవడం కష్టమై పట్టుకోవడం సులభమయ్యేలా ఉన్న ట్రాప్ బాడీలలో పెడతారు. ట్రాప్ లెక్కలు మగవాటి ఎగురుట కార్యకలాపాన్ని చూపిస్తాయి, ఇది గుడ్లు పెట్టే ఒత్తిడిని దగ్గరగా అనుసరిస్తుంది. క్యాలెండర్ తేదీలను బట్టి కాకుండా, ఆర్థిక ముప్పు స్థాయికి అనుగుణంగా రైతులు పురుగు మందు పిచికారీ చేయడానికి ఈ పర్యవేక్షణ సహాయపడుతుంది.
అమలు
ప్రామాణిక లక్ష్య జాతులు: Helicoverpa armigera (శనగపచ్చ పురుగు, టమాట ఫ్రూట్ బోరర్), Spodoptera litura, S. frugiperda (ఆర్మీవార్మ్లు), Pectinophora gossypiella (పింక్ బోల్వర్మ్), Leucinodes orbonalis (వంకాయ షూట్-అండ్-ఫ్రూట్ బోరర్). ట్రాప్ రకాలు: Spodopteraకు ఫనెల్ ట్రాప్, పింక్ బోల్వర్మ్కు డెల్టా స్టిక్కీ ట్రాప్, Helicoverpaకు వాటర్-పాన్ ట్రాప్. ల్యూర్లు జాతి-నిర్దిష్టం, ప్రతి 4-6 వారాలకు మార్చాలి. పర్యవేక్షణకు సిఫారసు చేసే ట్రాప్ సాంద్రత ఎకరానికి 4-5; మాస్ ట్రాపింగ్కు ఎకరానికి 15-25.
వాడకం
ICAR-NCIPM, రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖలు ప్రచారం చేసే పత్తి IPM, కూరగాయ IPM, పప్పుదినుసుల IPM ప్యాకేజీలలో ఫెరమోన్ ట్రాప్లు కీలక భాగాలు. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణలో పత్తిలో పింక్ బోల్వర్మ్ పర్యవేక్షణకు; 2018 ఆక్రమణ తర్వాత మొక్కజొన్నలో ఫాల్ ఆర్మీవార్మ్ ట్రాకింగ్కు; వేరుశనగలో Spodoptera నియంత్రణకు వీటి ఆధారం.
పరిమితులు
ట్రాప్లు మగవాటిని మాత్రమే పట్టుకుంటాయి; ఆడవి దొరకవు. పొలంలో ల్యూర్ ఎక్కువ కాలం పనిచేయదు, ప్యాకేజీ షెల్ఫ్ లైఫ్ కంటే తక్కువే. గాలి దిశ, ట్రాప్ ఎత్తు క్యాచ్ రేట్లను ప్రభావితం చేస్తాయి, జాగ్రత్తగా పెట్టాలి. ఎక్కువ సాంద్రత ఉన్న పురుగు పీడను మాస్ ట్రాపింగ్ ఒక్కటే నియంత్రించలేదు, ఇతర పద్ధతులతో కలిపి వాడాలి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి Ipm Chilli Spray Schedule, Ipm Vegetables, Yellow Blue Sticky Traps, Solar Light Traps, Groundnut Foliar Spray Schedule.
మూలాలు
- Use of Insect Pheromones in Vegetable Pest Management. Springer chapter.
- Pheromone-Based Techniques in Sustainable Pest Management. IntechOpen.