Photo: placeholder pending image-fill pass
(HQPM-7 QPM మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్)
HQPM-7 quality protein maize hybrid
HQPM-7 — క్వాలిటీ ప్రోటీన్ మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్
HQPM-7 (Hisar Quality Protein Maize-7) అనేది CCS Haryana Agricultural University, Hisar తయారు చేసిన single-cross QPM హైబ్రిడ్. వాయవ్య మైదానాల్లో late kharif, post-monsoon (early rabi) మొక్కజొన్న విండో కోసం 2008లో AICRP-Maize ద్వారా విడుదలైంది. HQPM-1 (Hqpm 1 Iari Quality Protein Maize), HQPM-5 (Hqpm 5 Quality Protein Maize) లతో కలిసి ఈ హైబ్రిడ్ Hisar QPM సిరీస్ను పూర్తి చేస్తుంది — సాధారణ kharif విండో దాటిన విత్తనాలకు option గా.
ఎందుకు ముఖ్యం
పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ UP, ఉత్తరాఖండ్లలో jul 10 తర్వాత ఆలస్యంగా విత్తిన మొక్కజొన్నకు పగటి నిడివి తగ్గుతుంది, grain-fill దశలో రాత్రి ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది, pink stem borer (Sesamia inferens) ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. సాధారణ medium-duration kharif hybrid లు ఈ పరిస్థితుల్లో సరిగా దిగుబడి ఇవ్వవు. AICRP-Maize late-sown, post-monsoon ట్రయల్స్లో HQPM-7 పరీక్షించి, వేర్వేరు విత్తన తేదీల్లో దిగుబడి స్థిరత్వం చూపింది; Hisar సిరీస్ opaque-2 QPM గింజ నాణ్యత కూడా అలాగే ఉంది.
ముఖ్య లక్షణాలు
- బ్రీడర్: CCS HAU, Hisar
- విడుదల: 2008, AICRP-Maize — late kharif/post-monsoon (వాయవ్య మైదానాల జోన్)
- రకం: single-cross హైబ్రిడ్, opaque-2 allele
- సిఫారసు ప్రాంతం: హర్యానా, పంజాబ్, పశ్చిమ UP, ఉత్తరాఖండ్ మైదానాలు, ఉత్తర రాజస్థాన్
- కాలవ్యవధి: 100-105 రోజులు (kharif); post-monsoon విత్తనానికి 110-115 రోజులు
- దిగుబడి: full irrigation తో 7.0-8.5 t/ha; రైతు పొలంలో 5.5-6.5 t/ha
- గింజ: పసుపు semi-flint, పెద్ద కంకులు (~16 cm), 14-16 kernel rows
- ప్రోటీన్లో lysine: 4.0-4.2%; tryptophan: 0.9-1.0%
సాగు
medium-to-heavy ఒండ్రు నేలలు, assured irrigation కింద అనువు. విత్తన మోతాదు 20 kg/ha, 60 × 20 cm; late-sown పంటకు per-plant productivity తగ్గుతుంది కాబట్టి 22-24 kg/ha కి పెంచాలి. ఎరువులు: 180:80:60 NPK kg/ha + 25 kg ZnSO4 + 15 kg sulphur, N నాలుగు భాగాలుగా. knee-high, tasseling, silking, grain-fill దశల్లో అత్యవసర irrigation. late-sown పంటల్లో silking దశలో foliar urea 2% spray చల్లని నేలల్లో soil-N immobilisation ను భర్తీ చేస్తుంది.
పురుగు, తెగుళ్ళు
maydis leaf blight, banded leaf and sheath blight, turcicum leaf blight లకు మధ్యస్థ నిరోధకత. fall armyworm (Maize Faw Spodoptera Frugiperda National) కు susceptible; pink stem borer (Sesamia inferens) post-monsoon విత్తనాల్లో ఎక్కువ నష్టం చేస్తుంది — whorl దశలో chlorantraniliprole 18.5 SC @ 0.4 ml/L స్ప్రే అవసరం. terminal moisture stress లో post-flowering stalk rot లు రావచ్చు.
వాడకం
kharif వరి నారు కోత తర్వాత మొక్కజొన్న విత్తే వాయవ్య రైతులకు, లేదా రబీ గోధుమకు ముందు catch crop గా HQPM-7 ఇష్టమైన QPM option. గింజ నాణ్యత, పెద్ద కంకి appearance వల్ల Barwala, పశ్చిమ UP poultry ఫీడ్ (Maize Poultry Feed Link India) లో premium ధర; కొంత హర్యానా starch industry కు పోతుంది. MP, రాజస్థాన్ గిరిజన బ్లాకుల్లో NGO లు, FPO లు దీన్ని nutrition-sensitive QPM substitute గా సాధారణ మొక్కజొన్నకు బదులుగా వాడుతున్నాయి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: HQPM-1, HQPM-5, Pusa QPM-5, Vivek QPM-9, Maize Crop Overview, Maize Poultry Feed Link, FAW National.
మూలాలు
- Quality Protein Maize varieties. ICAR-IIMR, Ludhiana. https://iimr.icar.gov.in/?page_id=2247
- AICRP-Maize annual report 2022-23. ICAR-IIMR. https://iimr.icar.gov.in/wp-content/uploads/2024/05/AR-2022-23.pdf