Photo: Donald Groth, Louisiana State University AgCenter · CC BY 3.0 us · source ↗
(వరిలో గోధుమ మచ్చ తెగులు ఫోటో)
Brown spot in paddy
వరిలో గోధుమ మచ్చ తెగులు
వరిలో గోధుమ మచ్చ తెగులు ఆకులు, గ్లుమ్లపై వచ్చే ఫంగల్ తెగులు. Bipolaris oryzae (టెలియోమార్ఫ్ Cochliobolus miyabeanus) ఫంగస్ వల్ల వస్తుంది. చరిత్రాత్మకంగా దీనిని 'పేద రైతు వరి తెగులు' అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే దీని తీవ్రత పోషకాలు తక్కువ ఉన్న, నిర్వహణ సరిగా లేని నేలలతో దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
ఆకులపై మచ్చలు చిన్నవి, అండాకారం నుంచి గుండ్రంగా, నువ్వుగింజ ఆకారంలో ఉంటాయి. చిన్నగా ఉన్నప్పుడు గోధుమ రంగు, పసుపు హేలో ఉంటాయి; పెద్దగా అయినప్పుడు మధ్యలో బూడిద రంగు ఉంటుంది. సున్నితమైన మొక్కల్లో అనేక మచ్చలు కలిసిపోయి గ్లుమ్లకు కూడా పాకి గింజల రంగు మారుస్తాయి. వర్షాధార ఎత్తు భూముల పొలాల్లో, పోషకాలు లోపించిన నేలల్లో పెంచిన నర్సరీ బెడ్లపై ఈ తెగులు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ ఫంగస్ ఆశించిన విత్తనం, మోటు, గడ్డి జాతి కలుపు మొక్కల్లో బతుకుతుంది. వెచ్చని, తేమ వాతావరణం, ఆకులు ఎక్కువ సేపు తడిగా ఉండడం, ముఖ్యంగా నైట్రోజన్, పొటాషియం, సిలికాన్, జింక్ తక్కువ ఉన్న నేలల్లో సంక్రమణ ఎక్కువ. బలహీనమైన, నీరు లేని పొలాలు, ఒత్తిడిలో ఉన్న మొలకలు అత్యంత సున్నితంగా ఉంటాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
ఆకులు మాడడంతో పాటు గ్లుమ్ సంక్రమణ గింజ నాణ్యత, బరువు తగ్గిస్తుంది. ఈ తెగులు చారిత్రాత్మకంగా తీవ్ర క్షామాలతో అనుబంధంగా ఉంది — 1942 బెంగాల్ వరి క్షామంలో పోషకాహారం లేని పంటలపై విస్తృత దిగుబడి పతనం కలిగించింది.
నియంత్రణ
- నేల, పోషకాలు: నైట్రోజన్, పొటాషియం, ముఖ్యంగా జింక్ లోపాలను సరిచేయడం నియంత్రణలో ముఖ్యం (Micronutrient Deficiency Paddy); సిలికాన్ ఎక్కువ ఉన్న నేలలు వ్యాధికారకాన్ని బాగా తట్టుకుంటాయి.
- శుభ్రమైన విత్తనం: సర్టిఫైడ్ తెగులు-రహిత విత్తనం, విత్తనానికి mancozeb లేదా thiram @ 2 g/kg శుద్ధి.
- ఆకుపై ఫంగిసైడ్లు: mancozeb + carbendazim ప్రామాణిక కాంబినేషన్; tebuconazole, tricyclazole, propiconazole కూడా క్షేత్ర, ఇన్-విట్రో ట్రయల్స్లో సామర్థ్యం చూపించాయి.
- సాంస్కృతిక: సున్నిత దశల్లో తగినంత నీరు ఉంచండి, నర్సరీలను సారవంతమైన నేలల్లో పెంచండి, ఆశించిన మోటును తొలగించండి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Paddy Blast Disease, Bacterial Leaf Blight Paddy, Sheath Blight Paddy, Micronutrient Deficiency Paddy, Paddy Nursery Management.
మూలాలు
- Brown Spot (Helminthosporium oryzae). TNAU Agritech Portal.
- Sunani S. K. et al. Brown Spot of Rice: worldwide impact and management. Plant Pathology (Wiley).