Photo: Alan R Walker · CC BY-SA 3.0 · source ↗
Bluetongue in sheep
గొర్రెల్లో bluetongue తెగులు
Bluetongue అనేది గొర్రెలు, మేకల్లో వచ్చే ఆర్థ్రోపాడ్ ద్వారా వ్యాపించే వైరల్ తెగులు. ఇది ఒక గొర్రె నుండి ఇంకో గొర్రెకు నేరుగా అంటదు. Bluetongue virus (BTV) — Reoviridae కుటుంబంలోని Orbivirus — దీనికి కారణం. భారత ద్వీపకల్పంలో గొర్రెలకు అత్యంత ఆర్థికంగా నష్టం చేసే వైరల్ తెగులు ఇదే. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, మహారాష్ట్రల్లో రుతుపవనాల తర్వాత vector season లో ప్రతి సంవత్సరం వ్యాపిస్తుంది.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత 4-8 రోజుల్లో లక్షణాలు మొదలవుతాయి — తీవ్రజ్వరం, నీరసం, లాలాజలం కారడం, పెదవులు, నాలిక వాపు, నీలంగా మారడం (ఈ నీలిగా మారిన నాలిక వల్లే "bluetongue" అని పేరు వచ్చింది), ముక్కు నుండి ద్రవం, ముఖం, చెవులపై వాపు, గిట్టల చుట్టూ వాపు (coronitis) వల్ల కుంటి, తీవ్ర కేసుల్లో ఊపిరితిత్తుల వాపు. చూలాలు గర్భస్రావం అవుతాయి లేదా బలహీన గొర్రెపిల్లలు పెడతాయి. మేకలు, ఆవులు, గేదెలు సాధారణంగా లక్షణాలు చూపకుండానే వైరస్ను మోసే రిజర్వాయర్లుగా ఉంటాయి.
హోస్ట్ జాతులు, జీవిత చక్రం
గొర్రెలే అత్యధికంగా క్లినికల్గా సున్నితమైనవి. మేకలు, ఆవులు, గేదెలు లక్షణాలు లేకుండానే వైరస్ను మోస్తాయి. Vector — Culicoides జాతికి చెందిన చిన్న కుట్టే ఈగలు. ఇవి సేంద్రియ పదార్థంతో కూడిన తడి నేలలో గుడ్లు పెడతాయి. రుతుపవనాల తర్వాత నెలల్లో ఈ vector యొక్క activity ఎక్కువ, దానివల్ల కేసులు ఒక సీజనల్ pattern లో వస్తాయి. ICAR-IVRI బరేలీలోని All India Network Project on Bluetongue (AINP-BT) serotype surveillance, పాథాలజీ పరిశోధనను సమన్వయం చేస్తుంది.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
దక్షిణ భారత గొర్రెల మందల్లో 30% వరకు మరణాలు నమోదు అయ్యాయి. ఎక్కువ మరణాలు గొర్రెపిల్లల్లో, యూరోపియన్ మూలం ఉన్న జాతుల్లో. 2005 వరకు పదేళ్ళలో భారతదేశంలో సుమారు 5,00,000 కేసులు, 64,000 మరణాలు నమోదు అయ్యాయి. బతికినవి బరువు, ఉన్ని నాణ్యత కోల్పోతాయి — దీనివల్ల Bakrid మార్కెట్ కోసం పెంచే గొర్రెపిల్లల ఫాటెనింగ్ సైకిల్ ప్రభావితమవుతుంది (Ram Fattening Bakrid).
నియంత్రణ
భారత-మూలం gelten polyvalent vaccines — స్థానిక serotypes ను కవర్ చేస్తాయి — vector season రాకముందే రుతుపవనాల ముందు ఇస్తారు. Vector నియంత్రణకు నీళ్ళు నిల్వ ఉన్న చోట్లు ఖాళీ చేయడం, ఈగలు ఎక్కువగా ఉండే సాయంత్రం-తెల్లవారు సమయంలో గొర్రెలను షెడ్లోనే ఉంచడం, prevalence ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల నుండి మందలు వెళ్ళకుండా చూడడం. ప్రత్యేక యాంటివైరల్ చికిత్స లేదు; supportive care — anti-inflammatory మందులు, fluid therapy, పుండ్లపడిన చర్మానికి రక్షణ. Migratory మందలు (Migratory Sheep Grazing) vector season లో అనేక agro-ecological zones గుండా ప్రయాణిస్తాయి కాబట్టి ఎక్స్పోజర్ ప్రమాదం ఎక్కువ.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Nellore Sheep, Small Ruminant Vaccination Schedule.
మూలాలు
- Updated review on bluetongue virus with reference to India. PMC.
- Livestock host composition explains bluetongue patterns in south India. Scientific Reports.