Photo: Cytonn Photography · Pexels License · source ↗
Buyback contract risk in value-added processing
బైబ్యాక్ కాంట్రాక్ట్ రిస్క్ (వాల్యూ-యాడెడ్ ప్రాసెసింగ్లో)
పసుపు పొడి, మునగాకు, హెర్బల్ ఎక్స్ట్రాక్ట్ల వంటి విలువ జోడింపు పంటల్లో రైతులు ప్రైవేటు ప్రాసెసర్లు లేదా అగ్రిగేటర్లతో ముందుగానే ధర నిర్ణయించుకొని కొనుగోలు ఒప్పందాలు చేసుకుంటారు. ఇలాంటి ఒప్పందాల్లో రైతులు పడే ఆర్థిక, చట్టపరమైన రిస్క్లనే బైబ్యాక్ కాంట్రాక్ట్ రిస్క్ అంటారు. మార్కెట్ ధర కంటే తక్కువగా కంపెనీ నిర్ణయించిన ధరకి రైతు లాక్ అవుతాడు; ఇన్పుట్లకు, వివాదాల పరిష్కారానికి కంపెనీపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తుంది.
సూత్రం
Model Agricultural Produce and Livestock Contract Farming and Services (Promotion and Facilitation) Act, 2018 — Agricultural Produce Market Committee (APMC) మండి సిస్టమ్ బయట రాత పూర్వకమైన బైబ్యాక్ ఒప్పందాలకు జాతీయ టెంప్లేట్ ఇచ్చింది. ఈ మోడల్ ప్రకారం మండి ఆధారిత ధర ఆవిష్కరణ స్థానంలో ముందుగానే నిర్ణయించిన పరిమాణం, ధరలు వస్తాయి. రిస్క్ ఎందుకంటే: కాంట్రాక్ట్ చేసే కంపెనీయే ఇన్పుట్లు సరఫరా చేస్తుంది, నాణ్యత గ్రేడ్లు పెడుతుంది, వివాదాలను తేల్చుతుంది — ఒప్పందంలో ఒక వైపే మార్కెట్ శక్తి కేంద్రీకృతం అవుతుంది.
అమలు
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మోడల్ను తమ తీరులో అమలు చేస్తున్నాయి. చట్టం జిల్లా అధికారుల వద్ద రిజిస్టర్ చేసిన రాత పూర్వక ఒప్పందాలను ఊహించినా, ఆచరణలో చాలా బైబ్యాక్ ఒప్పందాలు మౌఖికంగా లేదా అర్ధ-ఫార్మల్గా ఉంటున్నాయి. NITI Aayog, NABARD విధాన సమీక్షలు పదేపదే జరిగే వైఫల్యాలను నమోదు చేస్తాయి: కోత సమయానికి కంపెనీ నిర్ణయించిన ధర బ్రేక్-ఈవెన్ కంటే తక్కువగా ఉండడం, కంపెనీ డిఫాల్ట్ అయితే చట్టపరమైన రక్షణ లేకపోవడం, ఇన్పుట్-సరఫరా లాక్-ఇన్, ఒప్పంద ధరను తగ్గించే గ్రేడింగ్ వివాదాలు.
వాడకం
ఓపెన్ మండి మార్కెట్లు తక్కువగా లేదా లేకుండా ఉన్న పంటల్లో — హెర్బల్ ఎక్స్ట్రాక్ట్లు, ఔషధ మొక్కలు, ప్రాసెస్డ్ పప్పులు, మునగాకు పొడి, కాంట్రాక్ట్ ఫ్లోరికల్చర్ — బైబ్యాక్ ఒప్పందాలు సర్వసాధారణం. హామీ ఇచ్చిన అమ్మకం కోసం చిన్న రైతులు వాటిలో చేరుతారు, బదులుగా కేంద్రీకృత కౌంటర్పార్టీ రిస్క్ను భరిస్తారు.
పరిమితులు
చిన్న రైతులకు కార్పొరేట్ కౌంటర్పార్టీపై సివిల్ లిటిగేషన్ చేసే స్తోమత లేదు కాబట్టి అమలు చాలా బలహీనం. మౌఖిక బైబ్యాక్ ఆఫర్లలో అతిపెద్ద ప్రమాదం ఉంది — అవి మోడల్ చట్టం పరిమిత రక్షణల బయట కూడా ఉంటాయి. ఒప్పంద షరతుల ప్రకారం నాణ్యత ఆధారాన చూపి కంపెనీ ఉత్పత్తిని తిరస్కరించవచ్చు, అమ్మని పంటను రైతుకి తిప్పి ఇవ్వవచ్చు.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Organic Vegetable Marketing, Cold Pressed Oil Value Add.
మూలాలు
- Model Contract Farming Act, 2018. Press Information Bureau, Government of India.
- Contract Farming. NABARD Occasional Paper 42.