Photo: placeholder pending image-fill pass
(అరటి బంచీ టాప్ వైరస్ ఫోటో)
Banana bunchy top virus (BBTV)
అరటిలో బంచీ టాప్ వైరస్ తెగులు
Banana bunchy top virus (BBTV) — Nanoviridae family కు చెందిన single-stranded DNA వైరస్; భారతదేశంలో అరటి (Musa spp.) పంటకు అత్యంత నష్టం కలిగించే virus తెగులు. ఈ వైరస్ — Pentalonia nigronervosa అనే అరటి ఆకుపేను ద్వారా persistent విధంగా, మరియు తెగులు సోకిన పిల్ల (sucker) నారు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ICAR-NRCB, Trichy దీనిని commercial Cavendish తోటలకు ప్రధాన virus ముప్పుగా గుర్తించింది. ఒకసారి తోటలోకి ప్రవేశిస్తే — నియంత్రణ చేయకపోతే దిగుబడిని 80-100% వరకు తగ్గించగలదు.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
తెగులు సోకిన మొక్కల్లో పైభాగంలో — చిన్నగా, సన్నగా, నిటారుగా ఉండే ఆకులు గుత్తి (rosette) లాగా కనపడతాయి — ఇదే "bunchy top". కొత్త ఆకులు క్రమంగా చిన్నవవుతాయి, పచ్చదనం పోతుంది (chlorotic), పెళుసుగా ఉంటాయి. ఆకును వెలుతురులో చూస్తే — petioles, secondary veins మీద ముదురు పచ్చ "Morse-code" streaks కనిపిస్తాయి. తెగులు సోకిన మొక్కలు గెల వేయవు, లేదా చిన్న, వంకర, మార్కెట్కి పనికిరాని పండ్లు ఇస్తాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
BBTV అన్ని commercial రకాలను attack చేస్తుంది — Grand Naine (Banana Grand Naine G9 Jain Tc, Banana G9 Tissue Culture), Nendran (Banana Nendran Kerala Plantain), Poovan (Banana Poovan Mysore Tn), Ney Poovan (Banana Ney Poovan Elaichi), Rasthali (Banana Rasthali Silk India) అన్నీ. Pentalonia nigronervosa ఆకుపేను — 17-18 గంటలు తింటే వైరస్ను acquire చేస్తుంది; ఆకుపేను జీవిత కాలమంతా దాన్ని retain చేస్తుంది; సుదీర్ఘంగా తింటూ ఆరోగ్యవంతమైన మొక్కలకు inoculate చేస్తుంది. తెగులు సోకిన తల్లి మొక్క నుండి sucker తీసుకుని నాటడమే — దూర ప్రాంతాలకు వ్యాప్తికి ముఖ్య కారణం. విత్తనం ద్వారా transmission లేదు.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
ఆలస్యంగా తెగులు సోకిన మొక్కలు గెల వేయవచ్చు కానీ 30-50% తక్కువ ఫింగర్స్ ఇస్తాయి. Sucker లేదా vegetative early stage లో సోకిన మొక్కలు ఎప్పటికీ పూత పెట్టవు. తెగులు సోకిన suckers తో మళ్లీ మళ్లీ నాట్లు వేస్తే — రెండు లేదా మూడు cycles లో తోట మొత్తం పాడవుతుంది. ఇది కేరళ, అస్సాం, తమిళనాడులోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో documented అయింది.
నియంత్రణ
ICAR-NRCB, ICAR-IIHR — integrated package సిఫార్సు చేస్తున్నాయి:
- Indexed నారు: PCR లేదా ELISA తో screen చేసిన tissue-culture మొక్కలు; accredited lab నుండి తీసుకోవడం.
- Roguing: లక్షణాలు ఉన్న మొక్కలను corm, suckers తో సహా వెంటనే తీసివేయడం; ఆ గ్యాప్లను కనీసం ఒక season ఖాళీగా ఉంచడం.
- Vector నియంత్రణ: Pentalonia కు imidacloprid soil drench లేదా foliar spray; natural enemies సంరక్షణ; wild Musa, Heliconia వంటి alternate hosts ను తొలగించడానికి weed control.
- Sanitation: ఫార్మ్ల మధ్య sucker మార్పిడి నిషేధం; tools ను 1% sodium hypochlorite తో disinfect చేయడం.
- Area-wide approach: cluster plantings లో coordinated roguing; రాష్ట్రాల మధ్య నారు రవాణాపై quarantine.
సంబంధిత పేజీలు
Banana Grand Naine G9 Jain Tc, Banana Fusarium Wilt Foc Tr4, Banana Sigatoka Yellow Mycosphaerella, Banana Nendran Kerala Plantain కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Banana Bunchy Top Virus — disease profile. ICAR-National Research Centre for Banana, Trichy.
- Banana bunchy top disease management. ICAR-Indian Institute of Horticultural Research, Bengaluru.