సమాచారానికి వెళ్లండి

Chickpea gram pod borer (Helicoverpa armigera)

శనగ గ్రామ్ పాడ్ బోరర్ పురుగు (Helicoverpa armigera)

Helicoverpa armigera (Hubner) - గ్రామ్ పాడ్ బోరర్ - భారతదేశంలో శనగ (Cicer arietinum) కి అత్యధిక నష్టం కలిగించే పురుగు. ICAR-IIPR కాన్పూర్, ICRISAT అంచనా ప్రకారం దేశంలో శనగపై ఏడాదికి Rs 3,000 కోట్లకు పైగా నష్టం; protection లేని పొలాల్లో outbreak సంవత్సరాల్లో 40-90% కాయ దిగుబడి కోల్పోతుంది. ఈ పురుగు polyphagous (శనగ, కంది, పత్తి, టమాట, జొన్న, పొద్దుతిరుగుడు); ఒకే pheromone-trap surveillance అన్ని host crops లో పనిచేస్తుంది.

గుర్తింపు, జీవిత చక్రం

  • వయోజన: మధ్యస్థ సైజు moth; మగ - పసుపు-గోధుమ forewing, ఆడ - olive-grey; కిడ్నీ ఆకారంలో నల్ల మచ్చ, wingspan 30-40 mm; నిశాచర
  • గుడ్లు: pearly-white, ribbed; tender shoots, flower buds, young pods మీద ఒక్కొక్కటి; ఆడ ఒకటి 200-1000 గుడ్లు
  • పురుగు (larvae): ఆరు instars; రంగు మారుతుంది (పచ్చ, గోధుమ, గులాబీ) - పొడవు stripes తో; mature larva 35-40 mm; కాయలోకి తొలిచి శరీరం సగం బయటకి కనిపిస్తుంది
  • Pupa: నేలలో 3-7 cm లోతున; రబీ లో 10-15 రోజులు
  • Generation time: 30-50 రోజులు; శనగ-కంది-పత్తి cycle లో సంవత్సరానికి 4-5 overlapping generations

క్షేత్రంలో గుర్తింపు లక్షణాలు: కాయల మీద గుండ్రని bore-holes, hole margins వద్ద frass, కాయ చీలిస్తే partially-fed గింజ.

నష్టం

పురుగులు మొదట ఆకులు, flower buds తింటాయి; తర్వాత కాయలో గింజలు. ఒక్క larva తన development లో 30-40 కాయలు నాశనం చేస్తుంది. శనగ economic threshold: 1 larva/meter row లేదా 5 moths per pheromone trap per night - వరుసగా 3 రాత్రులు. ప్రధాన outbreak ప్రాంతాలు: MP (విదిషా, సెహోర్, ఇండోర్), మహారాష్ట్ర (లాతూర్, అకోలా), కర్ణాటక (కలబురగి, విజయపుర), AP (కర్నూలు, అనంతపురం), రాజస్థాన్ (బుందీ, కోటా). 1990-2000ల్లో synthetic pyrethroids, organophosphates కు resistance నమోదైంది - దీని వల్ల diamides, biocontrol-based IPM కు shift.

నియంత్రణ

ICAR-IIPR ప్రామాణిక IPM package:

  • Host-plant resistance: మధ్యస్థంగా తట్టుకునే genotypes - ICCV 7, ICCV 10, Vijay, Vishal; ఈ resistance partial - ఇతర tactics తో కలిపి వాడాలి
  • సాగు పద్ధతి: ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో అక్టోబర్-నవంబర్ సకాలంలో విత్తనం; శనగ + అవిసె (4:1) లేదా శనగ + ఆవాలు (6:2) intercrop oviposition ను 30-50% తగ్గిస్తుంది; deep summer ploughing తో pupae ను బయటపెట్టడం
  • Monitoring: flower-bud stage నుండి 5 pheromone traps/ha; ETL 5 moths/trap/night
  • Biological: HaNPV (Helicoverpa nucleopolyhedrovirus) 250 LE/ha - first flowering, pod-set దగ్గర 2 sprays; Trichogramma chilonis 1.5 lakh egg-parasitoids/ha; Nomuraea rileyi, Beauveria bassiana humid pockets లో; 50 bird perches/ha
  • Botanical: 5% NSKE flower-bud stage లో
  • Chemical (ETL దాటాక): chlorantraniliprole 18.5 SC 150 ml/ha, flubendiamide 480 SC 100 ml/ha, emamectin benzoate 5 SG 220 g/ha, లేదా spinosad 45 SC 150 ml/ha; molecules ను rotate చేయండి - resistance ఆలస్యం; శనగ మీద pyrethroids వద్దు

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Bengalgram crop, JG-11 desi chickpea, KAK-2 kabuli, Chickpea fusarium wilt, Pod borer in pulses (overview).

మూలాలు

  1. Helicoverpa armigera on chickpea — IPM module. ICAR-Indian Institute of Pulses Research, Kanpur.
  2. Helicoverpa management in chickpea. ICRISAT, Patancheru.
  3. Helicoverpa armigera factsheet. CABI Plantwise.