సమాచారానికి వెళ్లండి

Groundnut rust (Puccinia arachidis) Photo: LandCare Ltd., New Zealand · CC BY-SA 3.0 · source ↗ (వేరుశెనగ తుప్పు తెగులు ఫోటో)

Groundnut rust (Puccinia arachidis)

వేరుశెనగ తుప్పు తెగులు (Puccinia arachidis)

వేరుశెనగ తుప్పు తెగులు Puccinia arachidis అనే obligate biotrophic ఫంగస్ వల్ల వస్తుంది. ముందు ఆకుమచ్చ, ఆలస్యం ఆకుమచ్చతో పాటు ఇది వేరుశెనగ ఆకుల మూడవ ప్రధాన తెగులు. చాలా సార్లు ఆలస్యం ఆకుమచ్చతో కలిసి co-epidemic గా వస్తుంది. ICRISAT, ICAR-DGR బహుళ-ప్రదేశ ట్రయల్స్ ప్రకారం తట్టుకోలేని రకాల్లో తుప్పు + ఆలస్యం ఆకుమచ్చ కలిపి 50-70 శాతం కాయ దిగుబడి నష్టం వస్తుంది.

గుర్తింపు

ఆకు కింది వైపు నారింజ-గోధుమ లేదా దాల్చిన చెక్క రంగు pustules (uredinia) కనిపించడం స్పష్టమైన లక్షణం. Pustules 0.5-1.4 mm సైజులో, చుట్టూ పసుపు హేలోతో, పగిలి పొడిలాంటి urediniospores విడుదల చేస్తాయి - ముట్టుకుంటే వేళ్ళకు రంగు అంటుకుంటుంది. తెగులు ముదిరితే ఆకులు పసుపు రంగుకి మారి, పెళుసుగా అయి, ముందుగానే రాలిపోతాయి. తీవ్రంగా సోకిన మొక్కల క్యానోపీ దూరం నుండి చూస్తే తుప్పు-నారింజ రంగులో కనిపిస్తుంది.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

భారతదేశంలో uredinial (పునరావృత) దశ మాత్రమే ఉంటుంది; functional teliospores లేదా ప్రత్యామ్నాయ హోస్ట్ లేదు, కాబట్టి సీజన్ల మధ్య ఈ ఫంగస్ volunteer మొక్కలపై, ratoon stubble లో, సోకిన అవశేషాలపై బతుకుతుంది. Urediniospores గాలిలో దూరం దూరం వరకు వ్యాపిస్తాయి. మొలకెత్తి సోకడానికి 20-28 deg C ఉష్ణోగ్రత, 6-12 గంటల ఆకు తడి కావాలి. Latent period 10-12 రోజులు మాత్రమే కావడంతో రుతుపవన తేమలో తెగులు చాలా వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుంది.

నష్టం

ఆకుమచ్చతో పోలిస్తే తుప్పు ఆలస్యం వరకు ఆకులు రాల్చదు; అయితే ఫోటోసింథసిస్ ఆకు భాగాన్ని నాశనం చేసి కాయ నింపడాన్ని తగ్గిస్తుంది. 30-70 శాతం కాయ దిగుబడి, 15-40 శాతం haulm దిగుబడి నష్టం నమోదైంది. అనంతపురం, చిత్తూరులో ఆలస్యంగా వేసిన ఖరీఫ్ పంటలో, ఖరీఫ్ అవశేషాల నుండి తుప్పు తీసుకువచ్చే రబీ-సమ్మర్ వేరుశెనగలో ఎక్కువగా వస్తుంది.

నియంత్రణ

  • తట్టుకునే రకాలు: ICGV 86590, ICGV 87160, ICGV 91114, Kadiri-9 - ICRISAT germplasm నుండి ఉపయోగపడే field resistance కలిగి ఉన్నాయి. తుప్పు, ఆలస్యం ఆకుమచ్చ కలిసి వస్తాయి కాబట్టి రెండింటికీ తట్టుకునే రకం ఎంచుకోండి.
  • సాగు పద్ధతి: Volunteer వేరుశెనగ మొక్కలను తీసేయండి; ఒకే పొలంలో వరుసగా వేరుశెనగ వేయకండి; కోత తర్వాత పంట అవశేషాలను నాశనం చేయండి; తుప్పు ఎక్కువగా వచ్చే ప్రాంతాల్లో ఆలస్యంగా విత్తనం వేయకండి.
  • రసాయన: విత్తనం వేసిన 45-50 రోజుల (DAS) నుండి ముందుజాగ్రత్తగా mancozeb 75 WP 2 g/L లేదా chlorothalonil 75 WP 2 g/L స్ప్రే చేయండి. తుప్పు మొదలయ్యాక systemic triazoles: tebuconazole 25 EC 1 ml/L, propiconazole 25 EC 1 ml/L, లేదా hexaconazole 5 EC 2 ml/L. AICRP-Groundnut ట్రయల్స్‌లో tebuconazole + trifloxystrobin (Nativo 75 WG) 0.4 g/L combination ఉత్తమ ఫలితం ఇచ్చింది - 15 రోజుల అంతరంతో వాడతారు.

తుప్పు, ఆలస్యం ఆకుమచ్చకు వాతావరణ అవసరాలు, సమయం ఒకటే కాబట్టి ICAR-DGR 50 DAS నుండి మొదలయ్యే ఏకీకృత 3-spray schedule ను సిఫార్సు చేస్తుంది - ఇది రెండు తెగుళ్ళను ఒకేసారి అదుపు చేస్తుంది.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Tikka leaf spot in groundnut, Late leaf spot, Groundnut crop, Kadiri 6 groundnut.

మూలాలు

  1. Rust of groundnut technical bulletin. ICAR-Directorate of Groundnut Research, Junagadh.
  2. Puccinia arachidis factsheet. CABI Plantwise.
  3. Groundnut rust and late leaf spot bulletin. ICRISAT, Patancheru.