Photo: E. McDonald · Public domain · source ↗
(వరి పనికిల్/sheath నల్లి ఫోటో)
Paddy panicle/sheath mite (Steneotarsonemus spinki)
వరి పనికిల్/sheath నల్లి (Steneotarsonemus spinki)
Steneotarsonemus spinki Smiley అనేది వరిపై వచ్చే tarsonemid sheath, పనికిల్ నల్లి. ఎదుగుతున్న flag leaf sheath లోపల, పుష్పించే భాగాల్లో తినడం వల్ల ధాన్యం రంగు మారిపోతుంది, sterility వస్తుంది, sheath-rot లాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. USDA-APHIS pest-alert జాబితాలో ఇది అనేక ప్రాంతాల్లో quarantine-significant invasive గా చేర్చబడింది.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
ప్రధాన గుర్తు — పక్వ సమయంలో నల్లగా మారిన లేదా ఖాళీ ధాన్యాలు, వీటితో పాటు flag leaf sheath పై గోధుమ sheath-rot లాంటి లక్షణాలు. దాడి జరిగిన పనికిల్లు పూర్తిగా లేదా సరిగా బయటకు రావు, ఎక్కువ chaffy spikelets ఉంటాయి. నల్లి సైజు చాలా చిన్నది (0.3 mm లోపు) కాబట్టి సాధారణంగా లక్షణాలు + sheath scrapings ను microscope లో చూడడం ద్వారా నిర్ధారిస్తారు.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ పురుగు ముఖ్యంగా సాగు చేసే వరి మీదే (monophagous) జీవిస్తుంది. వెచ్చని, తేమ ఉన్న పరిస్థితుల్లో జనరేషన్లు చిన్నవి, overlap అవుతాయి — పనికిల్ బయటకు రావడానికి ముందే boot లోపల జనాభా వేగంగా పెరుగుతుంది. Sarocladium oryzae వంటి sheath శిలీంధ్ర రోగకారకాల (Paddy Sheath Stem Rot) వాహకంగా లేదా facilitator గా కూడా దీని పాత్ర ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
దిగుబడి నష్టం విస్తృతంగా మారుతుంది — తేలికపాటి దాడిలో దాదాపు 5% నుండి తీవ్రమైన outbreaks లో 45% వరకు. Chaffy, రంగు మారిన ధాన్యం వల్ల నాణ్యత నష్టాలు అదనంగా వచ్చి milling సమయంలో head rice recovery తగ్గుతుంది.
నియంత్రణ
- వ్యవసాయ పద్ధతి: ఆలస్యమైన, దట్టమైన నాట్లు వేయవద్దు; పంటల మధ్య stubble ను నిర్వహించి జనాభా కొనసాగడాన్ని ఆపండి.
- రసాయన: ప్రచురిత భారత, ప్రపంచ ట్రయల్స్ ప్రకారం booting సమయంలో preventive గా వేస్తే spiromesifen 22.9% SC, propargite 57 EC, fenpyroximate, diafenthiuron + propiconazole వంటి కాంబినేషన్లు ప్రభావవంతంగా పని చేస్తాయి (Paddy Panicle Stage Management).
- క్వారంటైన్ అవగాహన: USDA-APHIS నిబంధనల ప్రకారం ఈ జాతిని విత్తనం, unmilled rice వాణిజ్యం కోసం ఫ్లాగ్ చేస్తారు.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Panicle Mite Paddy, Paddy Sheath Stem Rot, Sheath Blight Paddy, Bacterial Panicle Blight Paddy, Paddy Panicle Stage Management.
మూలాలు
- Steneotarsonemus spinki: Rice panicle mite. USDA APHIS NPAG.
- Bio-efficacy of pesticides against rice panicle mite. Biochem Journal.