Photo: Sajal's Gallery · Pexels License · source ↗
(రాగి సాగు ఫోటో)
Finger millet (Ragi / Eleusine coracana) cultivation
రాగి (తైదలు / చోడి) సాగు
రాగి (Eleusine coracana L. Gaertn.) — కర్ణాటకలో, ఆంధ్రప్రదేశ్లో రాగి అని, తెలుగు ప్రాంతంలోని కొన్ని చోట్ల తైదలు / చోడి అని పిలుస్తారు. భారతదేశంలో సుమారు 10 లక్షల హెక్టార్లలో సాగు అవుతుంది, తక్కువ కాలం పంట. విస్తీర్ణం పరంగా అతి ముఖ్యమైన small millet, Ragidi wiki కి పేరు పెట్టిన పంట కూడా ఇదే. ICAR-Indian Institute of Millets Research (IIMR), Hyderabad AICRP on Small Millets ను సమన్వయం చేస్తుంది.
ముఖ్య లక్షణాలు
- మ్యాండేట్ సంస్థ: ICAR-IIMR Hyderabad; AICRP-SM కో-ఆర్డినేటింగ్ యూనిట్ UAS Bengaluru.
- పంట కాలం: రకాన్ని బట్టి 100-130 రోజులు.
- వాతావరణం: 500-1000 mm వర్షపాతం, 18-30 degC; సరిగా రాని వర్షాన్ని, నిస్సారమైన ఎర్రభూమిని తట్టుకుంటుంది.
- నేలలు: కర్ణాటక మైదాన్, రాయలసీమ మెట్ట ప్రాంతాల్లో సాధారణంగా దొరికే తేలికపాటి ఎర్ర లోయాములు, ఇసుక లోయాములు, రాతి నేలలు.
- సగటు దిగుబడి: రెయిన్ఫెడ్లో 1.0-1.5 t/ha; మెరుగైన రకాలతో నీరు పెట్టి 2.5-3.5 t/ha.
సాగు
రాగి జూన్-ఆగస్టు నైరుతి రుతుపవనాల్లో విత్తుతారు, అక్టోబర్-డిసెంబర్లో కోత. సంప్రదాయ పద్ధతి — 25-30 రోజుల నారును 22.5 x 10 cm దూరంలో నారు పెట్టడం. ఇప్పుడు 8-10 kg/ha విత్తనంతో నేరుగా వరుసల్లో వెదజల్లడం కూడా ఎక్కువ అవుతోంది. రెయిన్ఫెడ్లో ఎరువు మోతాదు 40:20:20 NPK kg/ha; నీరు పెట్టినప్పుడు 60:30:30. రెండు చేతి కలుపు తీతలు, లేదా ఒక కలుపు తీత + isoproturon ప్రి-ఎమర్జెన్స్ స్ప్రే చేస్తారు. అగ్గి తెగులు రాకుండా విత్తనానికి Trichoderma viride పూత మంచిది.
ICAR, SAU రకాలు — GPU-28, GPU-66, GPU-67 (UAS-B), VR-708, VR-847, VR-936 (ANGRAU-Vizianagaram), ML-365. వీటిలో చాలా రకాలు అగ్గి తెగులును తట్టుకుంటాయి, 110-120 రోజుల కాలం.
పురుగు, తెగుళ్ళు
అతి ముఖ్యమైన తెగులు అగ్గి తెగులు (finger millet blast) — Pyricularia grisea. ఆకుల్ని, మెడని, వేళ్ళని (కంకి) దెబ్బతీస్తుంది. చూడండి Finger Millet Blast Pyricularia. కాండం తొలిచే పురుగు (Sesamia inferens), పింక్ స్టెమ్ బోరర్, పేను తక్కువ ముప్పు; చిన్న కమతాల్లో గింజ పక్వ సమయంలో పక్షుల నష్టం ఎక్కువ.
వాడకం
దక్షిణ కర్ణాటకలో (Tumkur, Mandya, Bengaluru rural), తమిళనాడులో కొంత భాగంలో, అనంతపురం మెట్ట ప్రాంతంలో, తెలంగాణ మెట్ట ప్రాంతాల్లో రాగి ముఖ్యమైన ఆహార పంట. రాగి ముద్ద, రాగి సంకటి, రాగి రొట్టె, మాల్టెడ్ wean ఆహారాలుగా తింటారు. Karnataka MSP-plus సహాయం, Sub-Mission on Nutri-Cereals వల్ల ఇటీవల విస్తీర్ణం పెరిగింది — చూడండి Millet Mission Anantapur Sri Anna.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Sorghum Jowar Crop, Pearl Millet Bajra Sajja Cultivation, Finger Millet Blast Pyricularia, Millet Mission Anantapur Sri Anna.
మూలాలు
- AICRP on Small Millets — Finger Millet. ICAR-Indian Institute of Millets Research, Hyderabad.
- AICRP Small Millets Project Coordinating Unit. UAS Bengaluru.
- Finger millet — Agritech package of practices. Tamil Nadu Agricultural University.