Photo: Shree_clips B · Pexels License · source ↗
(Bt resistance pink bollworm సంక్షోభం ఫోటో)
Pink bollworm Bt-resistance crisis in Indian cotton
భారత పత్తిలో పింక్ బోల్వార్మ్ Bt-resistance సంక్షోభం
పింక్ బోల్వార్మ్ (Pectinophora gossypiella) — Bollgard-II (Bt Cotton Bg Ii) express చేసే Cry1Ac, Cry2Ab ప్రోటీన్లకు field resistance develop చేసుకుంది. Bt commercialisation తర్వాత భారత పత్తి ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సంక్షోభం ఇదే. ఈ పురుగుపై transgenic రక్షణ collapse అవ్వడంతో — మధ్య, దక్షిణ జోన్లలో పత్తి సాగు ఆర్థికం reset అయింది.
కాలక్రమం
- 2002: Bollgard-I (Cry1Ac ఒక్కటి) commercial సాగుకు ఆమోదం
- 2006: Bollgard-II (Cry1Ac + Cry2Ab stack) ఆమోదం
- 2009: గుజరాత్లో పింక్ బోల్వార్మ్లో Cry1Ac కు మొదటి field resistance ధృవీకరణ
- 2014-15: విదర్భ, మరాఠ్వాడ ప్రాంతాల్లో Cry1Ac+Cry2Ab BG-II stack కు resistance ధృవీకరణ
- 2017-18: మహారాష్ట్రలో devastating BG-II failures — adopted పొలాల్లో 30-40% కాయ damage; రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పరిహారం invoke అయింది
- 2020 నుండి: మధ్య, దక్షిణ జోన్లలో resistance విస్తృతంగా established; population dynamics — Bt కు ముందున్న కాలం లాగే ఉన్నాయి
విఫలమైన మెకానిజం
resistance — ఈ కారణాల వల్ల వచ్చింది: (a) refuge planting (Refuge In Bag Cotton) తో non-compliance — రైతులు refuge విత్తనాన్ని వదిలేశారు లేదా మార్చారు; (b) extended cropping windows వల్ల అదే పొలంలో overlapping generations; (c) BG-II ఒక్కటే అందుబాటులో ఉన్న stacked event కావడం వల్ల trait rotation లేకపోవడం; (d) late-season కాయల్లో sub-lethal Cry expression.
ప్రభావం
ICAR-CICR డేటా ప్రకారం — నిర్వహణ చేయని BG-II పంటలో 20-40% దిగుబడి నష్టం. 2002 తర్వాత బాగా తగ్గిపోయిన bollworm పురుగు మందుల వాడకం — ప్రభావిత జిల్లాల్లో Bt కు ముందున్న స్థాయికి తిరిగి చేరింది. ఎకరానికి సాగు ఖర్చు పెరిగింది; చిన్న రైతుల vulnerability పెరిగింది; విదర్భ, మరాఠ్వాడలో పత్తి area తగ్గి — రైతులు సోయా, కంది, మొక్కజొన్నకు మారుతున్నారు.
నిర్వహణ చర్యలు
ICAR-CICR pink-bollworm-management ప్యాకేజీ: (a) సిఫార్సు చేసిన window లో సరైన సమయంలో విత్తడం, డిసెంబర్లోపు hard crop termination (Cotton Delayed Sowing Ipm); (b) pheromone-trap మానిటరింగ్, hectare కు 8 traps మాస్ trapping; (c) Trichogramma bactrae, T. brasiliensis inundative విడుదలలు; (d) ETL-ఆధారిత పురుగు మందులు (chlorantraniliprole, emamectin benzoate, spinetoram); (e) crop residue, stubble destruction. ప్రదర్శన ప్లాట్లలో — రైతు సాధారణ పద్ధతితో పోలిస్తే infestation 33-43% తగ్గింది.
భవిష్యత్ trait pipeline
Vip3A ఆధారిత Bollgard-III (Cotton Bg Iii Roundup Flex Regulatory) — అత్యంత advanced replacement trait, కానీ ఇంకా unapproved. CICR — RNAi gene-silencing constructs, pyramided Vip3+Cry stacks ను explore చేస్తోంది, కానీ ఏదీ commercial pipeline చేరలేదు.
సంబంధిత పేజీలు
Pink Bollworm, Bt Cotton Bg Ii, Refuge In Bag Cotton, Cotton Delayed Sowing Ipm, Cotton Bg Iii Roundup Flex Regulatory కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Entomology research on pink bollworm. ICAR-CICR Nagpur.
- Resistance development in pink bollworm against Bt cotton. Scientific Reports.
- Why pink bollworm is eating up Bt cotton. Down to Earth.