సమాచారానికి వెళ్లండి

Soybean yellow mosaic virus Photo: placeholder pending image-fill pass (Soybean yellow mosaic virus ఫోటో)

Soybean yellow mosaic virus (MYMV / MYMIV)

Soybean yellow mosaic తెగులు (MYMV / MYMIV)

Soybean yellow mosaic disease (YMD) ను begomovirus కుటుంబంలోని వైరస్‌లు కలిగిస్తాయి — మధ్య, ఉత్తర భారతదేశంలో Mungbean Yellow Mosaic India Virus (MYMIV); దక్షిణ భారతదేశంలో Mungbean Yellow Mosaic Virus (MYMV). ఇది భారత మధ్య పీఠభూమిలో soybean కు అత్యంత ముఖ్యమైన viral తెగులు. JS-335 వంటి susceptible రకాన్ని newer resistant lines తో మార్చడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే.

గుర్తింపు, లక్షణాలు

విత్తనం వేసిన 20-30 రోజులకు లేత ఆకులపై చిన్న bright-yellow chlorotic మచ్చలు. మచ్చలు పెరిగి green islands తో bright-yellow mosaic ఏర్పడుతుంది — typical "yellow-green mottle". ఎక్కువ ఉధృతిలో మొక్క ఎదగదు, ఆకులు ముడుచుకుపోతాయి, trifoliates చిన్నగా వంకరగా ఉంటాయి, పూత తక్కువ, పిందెలు తక్కువ, విత్తనం చిన్నది, shrivelled. పూత ముందు ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చిన మొక్కలు పిందెలే వేయవు. ఆలస్యంగా ఇన్ఫెక్షన్ వస్తే canopy పైభాగంలో మాత్రమే patchy yellowing.

వైరస్, vector

MYMIV, MYMV — bipartite begomoviruses, single-stranded DNA, twinned (geminate) particles. తెల్లదోమ (Bemisia tabaci) persistent, circulative పద్ధతిలో transmit చేస్తుంది. మెకానికల్ sap transmission ఉండదు; soybean లో seed-borne కాదు. తెల్లదోమ 15-30 నిమిషాల్లో virus acquire చేస్తుంది; జీవితకాలం (10-15 రోజులు) అంతా transmit చేయగలదు. Alternative hosts: pesara, మినుము, బొబ్బర, చిక్కుడు, Fabaceae కలుపు మొక్కలు — ఇవి seasons మధ్య వైరస్ ను carry చేస్తాయి.

హోస్ట్, epidemiology

మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర (Vidarbha, Marathwada), రాజస్థాన్ (Kota-Jhalawar), కర్ణాటక (Belagavi-Dharwad), తెలంగాణ ల్లో YMD outbreaks అగస్ట్ చివర్ల నుండి తెల్లదోమ సంఖ్య పెరిగినప్పుడు వస్తాయి. ఖరీఫ్ ఆరంభంలో (40-50 DAS) hot dry spells తెల్లదోమ build-up ను వేగంగా పెంచుతాయి; మధ్యమధ్యలో వర్షాలు, dry days ఉండే pattern అత్యధిక ప్రమాదం. Epidemic సంవత్సరాల్లో (2007, 2010, 2015, 2019, 2021) JS-335 పొలాల్లో 60-80% ఇన్ఫెక్షన్ నమోదు.

ఆర్థిక నష్టం

AICRP-Soybean ప్రకారం susceptible రకాల్లో సగటు వార్షిక నష్టం 8-15%, epidemic సంవత్సరాల్లో 60-90%. 2007 MP outbreak వల్ల ₹1,200 crore పైగా నష్టం. నూనె శాతం, విత్తన నాణ్యత కూడా తగ్గుతాయి.

నియంత్రణ

  • Resistant రకాలు: ముఖ్య long-term నియంత్రణ — JS 20-69, JS 20-29, NRC 37 (Ahilya 4), NRC 86, NRC 130, NRC 132, JS 20-34, JS 20-98, Phule Sangam (KDS-726) MYMIV/MYMV కు resistant.
  • సాగు పద్ధతులు: సకాలంలో విత్తనం (జూన్ చివరి వారం - జూలై మొదటి వారం), మొదటి 30 DAS లో ఇన్ఫెక్షన్ కనిపించిన మొక్కలను తీసివేయడం (roguing), ముందు పంట గా పెసర/మినుము వేయకపోవడం, 45 cm row spacing, కలుపు మొక్కల నివారణ.
  • Seed treatment: Imidacloprid 600 FS @ 1 ml/kg seed లేదా Thiamethoxam 30 FS @ 10 ml/kg seed — 25-35 రోజులు తెల్లదోమ suppress, early infection తగ్గింపు.
  • Foliar sprays: 25-30 DAS లో Thiamethoxam 25 WG @ 0.2 g/L లేదా Acetamiprid 20 SP @ 0.2 g/L. Neem oil 1500 ppm @ 3-4 ml/L తో alternation.
  • పొలం పరిశుభ్రత: deep summer ploughing, volunteer మొక్కల తొలగింపు, balanced fertilisation.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Soybean JS-335, Soybean MSP procurement, NMOOP.

మూలాలు

  1. Yellow Mosaic Disease of Soybean. ICAR-IISR, Indore.
  2. AICRP-Soybean Disease Management Bulletin. ICAR-IISR, Indore.