Photo: தஉழவன் · Public domain · source ↗
(గోరుచిక్కుడు ఫోటో)*
Cluster bean (Cyamopsis tetragonoloba) / Goruchikkudu
గోరుచిక్కుడు (Cyamopsis tetragonoloba)
గోరుచిక్కుడు లేదా గువార్ (Cyamopsis tetragonoloba) — తెలుగులో గోరుచిక్కుడు అంటారు — ఇది గట్టి arid-zone legume. లేత పిందెల కోసం (కూరగాయ), గింజల కోసం (feed, food), విత్తనం endosperm నుండి తీసే guar gum కోసం పారిశ్రామికంగా సాగు చేస్తారు. ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో భారత్ దాదాపు 90% అందిస్తుంది; జాతీయ ఉత్పత్తిలో రాజస్థాన్ ఒక్కటే దాదాపు 88% (2020-21 లో జాతీయ విస్తీర్ణంలో దాదాపు 91%).
ముఖ్య లక్షణాలు
- కుటుంబం: Fabaceae (Leguminosae)
- ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో భారత్ వాటా: ~90%
- భారత్లో రాజస్థాన్ వాటా: ~88% ఉత్పత్తి, ~91% విస్తీర్ణం (2020-21)
- నేల ప్రాధాన్యత: ఇసుక లోమ్, బాగా drain అయ్యే, pH 7-8; salinity తట్టుకుంటుంది
- పారిశ్రామిక వాడకం: విత్తనం endosperm నుండి guar gum
సాగు
గోరుచిక్కుడు అనేక రకాల నేలల్లో పెరుగుతుంది, కానీ బాగా drain అయ్యే ఇసుక లోమ్ లో మెరుగ్గా పెరుగుతుంది. చాలా legumes కంటే salinity ను మెరుగ్గా తట్టుకుంటుంది. పశ్చిమ రాజస్థాన్ arid zone లాంటి తక్కువ వర్షపాతం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలలో బాగా పెరుగుతుంది. ఈ పంట Rhizobium symbiosis ద్వారా వాతావరణ నైట్రోజన్ ను fix చేస్తుంది, తరచుగా sajja తో arid-zone rotations లో వాడతారు. ICAR-CAZRI జోద్పూర్, Directorate of Pulses Development తో కలిసి arid-zone భారత్కి వెరైటీ అభివృద్ధి, విత్తనోత్పత్తి పరిశోధనకు నాయకత్వం వహిస్తుంది.
పురుగు, తెగుళ్ళు
గోరుచిక్కుడు Lablab Chikkudu తో legume పురుగు complex ను పంచుకుంటుంది — pod borers, jassids, aphids, legume pod borer Maruca Pod Borer — తడిగా ఉన్న rotations లో maruca ప్రధాన పరిమితి. Alternaria leaf spot, bacterial blight అత్యంత ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత గల ఆకు తెగుళ్ళు.
వాడకం, విస్తరణ
గోరుచిక్కుడుకి డిమాండ్ ముఖ్యంగా guar gum పరిశ్రమ నుండి వస్తుంది — endosperm polysaccharide ను food processing లో thickener గా, చమురు, gas extraction లో hydraulic-fracturing fluid additive గా వాడతారు. ఈ పారిశ్రామిక డిమాండ్ చారిత్రకంగా అస్థిర ధర చక్రాలను సృష్టించింది; భారత్ ప్రపంచంలో ప్రధాన సరఫరాదారుగా కొనసాగుతోంది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Lablab Chikkudu, Maruca Pod Borer.
మూలాలు
- Cluster bean - an important industrial arid legume. ICAR-CAZRI.
- Cluster bean. Directorate of Pulses Development, Government of India.